Ως ειλημμένη πολιτική απόφαση παρουσιάζει την ουσιαστική μεταφορά του εισαγωγικού διαγωνισμού της ΕΣΔΔΑ η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, παρά την κάθετη διαφωνία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Ως αιτιολογία γι’ αυτή την απόφαση προβάλλεται η επίκληση του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο όλες οι προσλήψεις στο δημόσιο πρέπει να γίνονται υπό τον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής(παρ. 7 αρ. 103). Αγνοούν, άραγε, ότι στο αμέσως επόμενο εδάφιο το ίδιο το Σύνταγμα δίνει επιφύλαξη υπέρ νόμου να προβλέψει ειδικές διαδικασίες, οι οποίες περιβάλλονται από αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας, όπως ακριβώς δηλαδή λειτουργεί εδώ και δεκαετίες ο διαγωνισμός της Σχολής; Άλλωστε, είναι προφανές ότι η εισαγωγή στη Σχολή δεν αποτελεί μια συνήθη διαδικασία πρόσληψης στο δημόσιο, αλλά το πρώτο από τα πολλά στάδια μιας ιδιαίτερης εκπαιδευτικής διαδικασίας που οδηγεί στη στελέχωση της δημόσιας διοίκησης με υψηλής κατάρτισης στελέχη.
Για την ιστορία να υπενθυμίσουμε ότι η ΕΣΔΔΑ αποτελεί θεσμό παλαιότερο τόσο του ΑΣΕΠ, όσο και της συνταγματικής αναθεώρησης του 2001, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο ιδιαίτερος και βαρύνουσας σημασίας χαρακτήρας της έχει αναγνωριστεί διαχρονικά και από το ίδιο.
Το προσχηματικό του επιχειρήματος αυτού καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι η παρούσα κυβέρνηση έχει θεσμοθετήσει και εφαρμόζει κανονικά πλείστες διαδικασίες προσλήψεων, στις οποίες το ΑΣΕΠ δεν έχει τον κεντρικό ή αποκλειστικό ρόλο που σήμερα επικαλείται ως συνταγματικά επιβεβλημένο, ασκεί μειοψηφικό ρόλο και σίγουρα δεν διεξάγει τις διαδικασίες αυτές. Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές:
Προσλήψεις 38 ατόμων μόνιμου προσωπικού (ΙΔΑΧ) στη ΣΤΑΣΥ:
Άρθρο 39 ν.4972/2022, Προκήρυξη 1/2023 ΣΤΑΣΥ
Η Προκήρυξη δεν καταρτίζεται από το ΑΣΕΠ και, αν δεν εγκριθεί εντός 10 ημερών, τεκμαίρεται ότι εγκρίνεται. Στην Επιτροπή διεξαγωγής της διαδικασίας δεν περιλαμβάνει μέλος του ΑΣΕΠ, το οποίο παρεμβαίνει μόνο κατά το στάδιο του ελέγχου νομιμότητας και της εξέτασης ενστάσεων.
Προσλήψεις 68 θέσεων Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας:
Άρθρο 57 ν.5043/2023, Προκήρυξη 1/2024 ΡΑΕ
Η Προκήρυξη δεν καταρτίζεται από το ΑΣΕΠ και, αν δεν εγκριθεί εντός μήνα, τεκμαίρεται ότι εγκρίνεται. Η Επιτροπή Επιλογής αποτελείται από πέντε μέλη, εκ των οποίων μόλις δύο προέρχονται από το ΑΣΕΠ.
Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού (75 εκπαιδευτικοί ΙΔΑΧ) στη ΔΥΠΑ:
Άρθρο 161 ν.5078/2023, Προκήρυξη 1/2024
Η Προκήρυξη δεν καταρτίζεται από το ΑΣΕΠ και, αν δεν εγκριθεί εντός 10 ημερών, τεκμαίρεται ότι εγκρίνεται. Η Επιτροπή που διενεργεί τη διαδικασία αξιολόγησης και συνεντεύξεων περιλαμβάνει μόνο ένα μέλος του ΑΣΕΠ.
Προσλήψεις 1000 ατόμων στη ΔΥΠΑ με συμβάσεις διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης για ακόμη ένα έτος:
Οι συνεντεύξεις διενεργούνται από Επιτροπή χωρίς συμμετοχή εκπροσώπου του ΑΣΕΠ, ενώ εκκρεμεί σχετική κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας κατόπιν προσφυγής της Ομοσπονδίας.
Διεξαγωγή διαγωνισμού δικαστικών υπαλλήλων
Με το άρθρο 21 του ν. 5001/2022 μεταφέρεται η αρμοδιότητα διεξαγωγής του εισαγωγικού διαγωνισμού για την επιλογή εκπαιδευομένων που πρόκειται να καταλάβουν θέσεις δικαστικών υπαλλήλων από το ΑΣΕΠ σε επιτροπή.
Προφανής είναι και η μη εμπλοκή του ΑΣΕΠ στον διαγωνισμό εισαγωγής στην Διπλωματική Ακαδημία.
Συνεπώς, το επιχείρημα περί διεξαγωγής της διαδικασίας στο ΑΣΕΠ πού , άλλωστε, ήδη συμμετέχει στην ΚΕΕ με μέλος του είναι έωλο και δεν αντέχει σε ουσιαστική κριτική.
Όμως, το ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά νομικό ή διαδικαστικό. Είναι πρωτίστως θεσμικό, ουσιαστικό και λειτουργικό.
Όπως σίγουρα γνωρίζουν όλοι, όσοι έχουν έστω και μια μικρή σχέση με την ΕΣΔΔΑ (ακόμα και οι υποψήφιοι του εν εξελίξει 32ου διαγωνισμού), ο εισαγωγικός διαγωνισμός αποτελεί όλη την ουσία και την ψυχή της Σχολής.
Ο διαγωνισμός αποτελεί μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας της ΕΣΔΔΑ και οποιαδήποτε προσπάθεια αποσύνδεσής του από την ίδια την Σχολή είναι διοικητικά, επιστημονικά και εκπαιδευτικά αδικαιολόγητη και απαράδεκτη, ενώ έρχεται σε αντίθεση με τις διεθνείς πρακτικές των αντίστοιχων Παραγωγικών Σχολών. Η μεταφορά του σε έναν φορέα που δεν έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα είναι προφανές ότι υποβαθμίζει το κύρος του, παραγνωρίζει τον ειδικό του σκοπό, τον καθιστά μια κοινή τεχνική διαδικασία εισαγωγής στο δημόσιο και μεταβάλλει ριζικά την θεσμική φυσιογνωμία της ΕΣΔΔΑ, καθώς πλήττεται τόσο η αυτοτέλεια όσο και ο εκπαιδευτικός της χαρακτήρας.
Αντί, λοιπόν, το αρμόδιο υπουργείο να επικαλείται επιχειρήματα που υποβαθμίζουν έναν θεσμό που έχει κερδίσει τον σεβασμό και την αναγνώριση όλης της κοινωνίας, οφείλει να απαντήσει σε μία σειρά εύλογων ερωτημάτων που προκύπτουν αβίαστα:
● Ποιο είναι το πρόβλημα που επιχειρεί να επιλύσει η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση;
● Ποια αξιολόγηση του ισχύοντος συστήματος εισαγωγής κατέδειξε ότι αυτό απέτυχε;
● Ποια εμπειρικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι οι απόφοιτοι που επιλέχθηκαν μέσω αυτού δεν διαθέτουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες ή τη διοικητική επάρκεια που απαιτούνται από τα σύγχρονα επιτελικά στελέχη του κράτους;
● Ποιες εναλλακτικές προτάσεις εξετάστηκαν, βάσει ποιων κριτηρίων αξιολογήθηκαν και με ποια επιστημονική τεκμηρίωση προκρίθηκε τελικά η συγκεκριμένη κατεύθυνση;
● Λήφθηκε υπόψη η πρόσφατη αξιολόγηση της σχολής απ’ την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑE); Αν όχι, γιατί;
Τέλος, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι μόλις το 2021 το ίδιο το Υπουργείο Εσωτερικών και η παρούσα κυβέρνηση, παρουσίασαν ως σημαντική μεταρρυθμιστική καινοτομία την αναμόρφωση του εισαγωγικού διαγωνισμού στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Η σημερινή προωθούμενη μεταρρύθμιση κινείται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση αναιρώντας στην πράξη τον ίδιο τον σχεδιασμό που η κυβέρνηση είχε τότε προβάλλει.
Το εύλογο ερώτημα, συνεπώς, παραμένει αναπάντητο:
Τι ακριβώς άλλαξε από τότε;
Τέλος, υπενθυμίζουμε οτι το προ διετίας αίτημα της Ένωσης προς το Υπουργείο Εσωτερικών που αφορούσε στην χορήγηση των συμβάσεων με ιδιωτική εταιρεία για την διεξαγωγή «δοκιμασιών δεξιοτήτων και εργασιακής αποτελεσματικότητας», τη χορήγηση των εγγράφων ή στοιχείων από τα οποία να προκύπτουν οι προδιαγραφές που έθεσε το ελληνικό Δημόσιο για τη διεξαγωγή τους, καθώς και τις τεχνικές προδιαγραφές που διασφαλίζουν το αδιάβλητο του Πληροφορικού Συστήματος που αφορούν την πολιτική ασφάλειας και ακεραιότητας των δεδομένων καθώς και τους κανόνες ασφαλείας που την υλοποιούν στο πλαίσιο εφαρμογής του ν. ν.5062/2023 για το νέο σύστημα επιλογής διοικήσεων φορέων του δημοσίου τομέα, παραμένει αναπάντητο.
Ελλείψει ουσιαστικής και τεκμηριωμένης αιτιολόγησης αλλά της εν κρυπτώ και εν μέσω καλοκαιριού προώθησης της, ο καθένας μπορεί να καταλάβει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία του αρμόδιου Υπουργείου δεν αποτελεί προϊόν συγκροτημένης πολιτικής αλλά άλλη μια προσπάθεια ακρωτηριασμού και υποβάθμισης της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης ερήμην όλων των ενδιαφερόμενων και εμπλεκόμενων μερών.
Το ΔΣ της ΕΝΑΠ ΕΣΔΔΑ
