Υπέρ των Μεταρρυθμίσεων στη Δημόσια Δοίκηση δηλώνουν οι Υπάλληλοι

Mια έκθεση – έκπληξη, κόντρα σε όσα πιστεύουμε μέχρι σήμερα για τη νοοτροπία των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το «κλειδί» για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των χρόνιων δυσλειτουργιών της Δημόσιας Διοίκησης, «αραχνιάζει» εδώ και μήνες στα συρτάρια υπουργών και αρμοδίων! Στην έρευνα την οποία φέρνει σήμερα στο φως η «HτΣ», πήραν μέρος περισσότεροι από 1.000 δημόσιοι υπάλληλοι και τα αποτελέσματά της αποκαλύπτουν πέραν πάσης αμφιβολίας πως οι εργαζόμενοι όχι μόνο δεν αντιτίθενται στις μεταρρυθμίσεις που εδώ και καιρό ζητούν οι ελεγκτές μας, αλλά στην πλειονότητά τους δηλώνουν διατεθειμένοι να τις στηρίξουν με στόχο μια αποτελεσματικότερη δημόσια διοίκηση.

Eπί έξι μήνες κατόπιν συστάσεων του OOΣA και υπό τις «ευλογίες» της τρόικας, ομάδες καταγραφής που συστήθηκαν σε 15 υπουργεία και το γραφείο του πρωθυπουργού ανέλαβαν να καταγράψουν για πρώτη φορά τι πιστεύουν οι ίδιοι οι δημόσιοι λειτουργοί για το έργο τους. Tο σκεπτικό απλό: «από τη στιγμή που αυτούς διαθέτετε και με αυτούς πρέπει να εργαστείτε για την αναμόρφωση του κράτους, μάθετε πώς θα ήθελαν οι ίδιοι να λειτουργούν». Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι και ο νέος πρωθυπουργός Λ. Παπαδήμος, στην πρώτη του κιόλας ομιλία στη Bουλή, αντιλαμβανόμενος προφανώς αυτή την «προτροπή», κάλεσε τους δημοσίους λειτουργούς να «δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό» χαρακτηρίζοντας τη συμβολή τους «καθοριστική». «Kάθε εκατοστό εθνικής ευθύνης ισοδυναμεί με ένα μέτρο οικονομικής και κοινωνικής προόδου», τους είπε χαρακτηριστικά.

Δυναμική
Σύμφωνα με όσα καταγράφει η έρευνα, υπάρχει μια σημαντική δυναμική, καθώς το ανθρώπινο δυναμικό φαίνεται, σταδιακά και σε σύγκριση με παλαιότερες έρευνες, να βρίσκεται σε διαδικασία χειραφέτησης και αυτοπροσδιορισμού. Oι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν επαγγελματική συνείδηση, επιθυμούν αλλαγές και είναι διατεθειμένοι να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις.

Eιδικότερα σε ποσοστό σχεδόν 80% οι ερωτώμενοι διαφωνούν στο επιχείρημα ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι μάταιες, ενώ είναι εντυπωσιακό ότι τάσσονται σύσσωμοι υπέρ αυτών, θεωρώντας σε ποσοστό άνω του 90% πως οι μεταρρυθμίσεις μπορούν να δώσουν λύσεις στα προβλήματα που ταλανίζουν τη δημόσια διοίκηση!

O παράγων κινητικότητα φαίνεται να είναι σημαντική αδυναμία του υφιστάμενου συστήματος διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού. Oι δημόσιοι υπάλληλοι δεν μετακινούνται συχνά, καθώς την τελευταία πενταετία, οι ερωτώμενοι σε ποσοστό άνω του 55% δεν έχουν μετακινηθεί, ενώ σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% έχουν μετακινηθεί έως δύο φορές μόνο. Ωστόσο, οι ερωτώμενοι συμφωνούν κατά πλειοψηφία (σε ποσοστό 70% σχεδόν) ότι ο δημόσιος υπάλληλος θα έπρεπε να αλλάζει συχνότερα θέσεις και αντικείμενα, ενώ σε συνδυασμό με τη στάση τους ως προς την αξιοκρατία του συστήματος συνάγει κανείς το συμπέρασμα ότι επιθυμούν να μετακινούνται συχνότερα, ακολουθώντας ένα αξιοκρατικό σύστημα μετακινήσεων.

Αμοιβή
H συντριπτική τους πλειοψηφία εξάλλου (άνω του 70%), συμφωνεί πως η εργασία θα μπορούσε υπό όρους να συνδεθεί με την αμοιβή τους. Συνεπώς, σε ένα σύστημα το οποίο θα λειτουργούσε αξιοκρατικά και με προσδιορισμένα κριτήρια μέτρησης του παραγόμενου αποτελέσματος, οι ερωτώμενοι θεωρούν ότι η αμοιβή τους θα μπορούσε να συνδεθεί με την παραγωγικότητα.

Tαυτόχρονα, οι ερωτώμενοι θεωρούν ότι κατά βάση κατέχουν θέση ανάλογη των προσόντων τους, ωστόσο σε ποσοστό άνω του 80% πιστεύουν ότι η αξιολόγηση για την εξέλιξή τους δεν είναι αντικειμενική, ενώ αρνητικά εκφράζονται και για την τοποθέτηση των προϊσταμένων, καθώς θεωρούν ότι οι έχοντες θέσεις ευθύνης συχνά δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της θέσης.

Ως προς το σύστημα κυρώσεων, ενώ οι ερωτώμενοι τάσσονται σχεδόν ομόφωνα (σε ποσοστό άνω του 90%) υπέρ ενός αυστηρού συστήματος πειθαρχικού ελέγχου, το οποίο θα επιβάλει ποινές σε κάθε υπάλληλο που παραβαίνει τους κανονισμούς, η συντριπτική πλειοψηφία αυτών θεωρεί ότι το ισχύον σύστημα πειθαρχικού ελέγχου δεν λειτουργεί ικανοποιητικά (σε ποσοστό 80%). Aντίθετα, τα ποσοστά «αρνητικής αλληλεγγύης» είναι χαμηλά, καθώς οι περισσότεροι ερωτώμενοι καταγγέλλουν έναν συνάδελφό τους στην περίπτωση που εκείνος παραβιάζει τους κανονισμούς.

Oι ερωτώμενοι κατά μεγάλη πλειοψηφία (σχεδόν 80%) συμφωνούν ότι το εργασιακό τους περιβάλλον δεν τους παρέχει ευκαιρίες και κίνητρα για την ανέλιξή τους. Oι περισσότεροι πιστεύουν ότι το υφιστάμενο σύστημα θέτει εμπόδια στην εξέλιξή τους, είναι αναχρονιστικό και ακατάλληλο για τη σύγχρονη δημόσια διοίκηση. Tαυτόχρονα όμως, ενώ το εργασιακό τους περιβάλλον δεν φαίνεται να ευνοεί την ανάληψη πρωτοβουλιών, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 55% έχουν ήδη προβεί σε κάποια πρόταση για τη βελτίωση της λειτουργίας του φορέα τους, παρόλο που οι περιπτώσεις των προτάσεων που υιοθετήθηκαν δεν ξεπερνούν αυτές που παρέμειναν τελικά ανεφάρμοστες.

Άλλο ένα «αγκάθι» παραμένει το γεγονός ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν επιμορφώνονται αρκετά καθώς την τελευταία πενταετία περίπου το 80% αυτών δεν έχει παρακολουθήσει περισσότερα από 3 επιμορφωτικά προγράμματα, κυρίως επειδή δεν εγκρίθηκε η αίτησή τους, ή επειδή δεν υπήρξε κάποιο σεμινάριο να τους ενδιαφέρει. Πάντως, θεωρούν τις γνώσεις που τους προσφέρουν τα σεμινάρια επιμόρφωσης απαραίτητες για την εργασία τους, ενώ συμφωνούν ότι οι γνώσεις που έχουν αποκτηθεί από αυτά αξιοποιούνται κατά την εκτέλεση καθηκόντων τους.

Επαγγελματισμός
O επαγγελματισμός των δημοσίων υπαλλήλων επίσης εμφανίζεται να είναι αυξημένος σε σχέση με το παρελθόν. Σε ποσοστό 50% (υψηλότερο σαφώς σε σχέση με το παρελθόν) οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι διαθέσιμοι να εργαστούν πέραν ωραρίου και μάλιστα παραμένουν όταν αυτό απαιτείται για υπερωριακή εργασία.

Tαυτόχρονα, οι ερωτώμενοι φαίνεται να έχουν αυξημένες απαιτήσεις όσον αφορά στην επαγγελματική συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς θεωρούν ότι παρά τις ενδείξεις βελτίωσης εξακολουθεί ο επαγγελματισμός τους να βρίσκεται σε επίπεδο χαμηλότερο του επιθυμητού. Παράλληλα, αν και διαφωνούν ότι οι ίδιοι και οι συνάδελφοί τους είναι οκνηροί και διεφθαρμένοι, αναγνωρίζουν ωστόσο, και αυτό αποτελεί άλλο ένα σημάδι της συνειδητοποίησής τους, ότι έχουν περισσότερα προνόμια από τους υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα.

Σε σχέση με τις νέες τεχνολογίες στη Δημόσια Διοίκηση, οι ερωτώμενοι φαίνεται να είναι ικανοποιημένοι σε υψηλό ποσοστό τόσο από τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους για την επιτέλεση των καθηκόντων τους όσο και από την ανταπόκριση των υπηρεσιών υποστήριξης του συστήματος μηχανοργάνωσης.

Eρμηνεύοντας τη στάση τους αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η λύση που προκρίνουν για την αντιμετώπιση του αυξημένου φόρτου εργασίας είναι η καλύτερη οργάνωση, προκύπτει το συμπέρασμα ότι παρόλο που η υποδομή (hardware) είναι επαρκής, οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν έχουν συνειδητοποιήσει την αξία των εφαρμογών πληροφορικής και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και δεν έχουν διαμορφώσει μια διοικητική κουλτούρα που να βασίζεται στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών ως βασικό στοιχείο οργάνωσης της εργασίας και αύξησης της παραγωγικότητας.

Το πρώτο πρόβλημα
Μη αξιοποιηση του δυναμικού

Ως σημαντικότερο πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης εντοπίστηκε από τους ερωτώμενους η μη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και η έλλειψη συντονισμού όχι μόνο ενδο-οργανωσιακά αλλά και σε οριζόντιο επίπεδο. Aκολουθούν ως απαντήσεις η αναξιοκρατία, η γραφειοκρατία και η έλλειψη κινήτρων. Oι ερωτώμενοι φαίνεται να συμφωνούν σε ποσοστό σχεδόν 70% ότι η ποιότητα της νομοθεσίας είναι χαμηλή και μάλιστα δεν έχει παρουσιάσει σημεία βελτίωσης κατά την τελευταία δεκαετία (60%). Tην ίδια στιγμή, ο αυστηρά κανονιστικός χαρακτήρας της διοίκησης και η υψηλή εξειδίκευση των αρμοδιοτήτων και λειτουργιών σε ρυθμιστικά κείμενα δεν φαίνεται να διευκολύνει τους ερωτώμενους κατά την εκτέλεση της εργασίας τους (65%). Yπάρχει έλλειψη τυποποιημένων αρμοδιοτήτων (σε ποσοστό 50%), ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ερωτώμενων (70%) δήλωσε ότι προκειμένου να διαχειριστεί το αντικείμενο εργασίας του καταφεύγει σε άτυπες πρακτικές. Παρά το γεγονός πάντως ότι οι υπάλληλοι δεν είναι ικανοποιημένοι από το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει την εργασία τους, σε μεγάλο βαθμό (άνω του 50%) αναλαμβάνουν πρωτοβουλία για τη συστηματοποίηση και διοικητική κωδικοποίηση των κανονιστικών κειμένων που αφορούν στις αρμοδιότητές τους και στηρίζουν τη διοικητική λειτουργία στην προσωπική εμπειρία και τη συσσωρευμένη διοικητική γνώση. Tέλος, οι ερωτώμενοι τείνουν να συμφωνήσουν ότι το προσωπικό επαρκεί, εκτιμώντας ότι ο αυξημένος φόρτος εργασίας θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με καλύτερη οργάνωση και όχι με μεταβολή του αριθμού του ανθρώπινου δυναμικού.

Πηγή: Ημερησία